" Eski çağın yöntemleri ile yeni çağın insanları
yetiştirilemez."
Şahsıma ait olan ve gördüğüm, duyduğum projeleri ne kadar
çok insana ulaştırırsam o denli sisteme katkı sağlayabilirim
düşüncesinden doğdu bu bölüm. Bu düşüncenin misyonu ise
"Türkiye için dünya ile yarışacak öğrenciler
yetiştirmektir."
Projelerle ilgili ifadeleri muğlak görebilirsiniz. Şimdilik
projelerin "Proje Yol Haritalarını" yayınlamayacağım.
Meslektaşlarımdan projelerini şahsıma ulaştıranların
projelerini ve proje sahibinin kişisel bilgilerini
yayınlayacağımın bilinmesini istiyorum.
Faydalı olması ümidi ile...
1- Öğrencilerimize Geleneksel Türk Sanatları’ndan
birini(Ebru, Tezhip vb.) iyi derecede öğrenmesi için
strateji geliştirilmelidir. Konu kulüp çalışmaları
içerisinde değerlendirilmelidir.
2- Her okulda soru kutusu ve öneri kutusu olmalı, soru
kutusunda soruyu cevaplandıran öğrenci belirlenen günde
ödüllendirilmelidir. Bu çalışma ile öğrencilerin % 10 una
ulaşılacağı düşünülmektedir. Bu küçük çalışma ile öğrenciler
araştırmaya yönelmiş olacaklardır.
3- Okullarda geri dönüşüm kutularının oluşturulması
sağlanmalıdır. Uygulamaya geçildiğinde en azından
öğrencilerimizde bu konuda bir bilinç oluşturulacaktır.
4- Bakanlığımız online bilgi yarışması ile ilgili bir bilgi
yarışma sitesi kurmalıdır. Bu sitenin eğitimciler ve
öğretmenler tarafından büyük ilgi göreceği düşünülmektedir.
Bu türdeki sitelerin sayısı hızla artmaktadır. Alanda bir
boşluğun olduğu düşünülmektedir.
5- İnternet cafelerin denetleme yetkisi içerinde Milli
Eğitim Bakanlığı’nında işin içine girmesi sağlanmalıdır.
Yerleşim yeri nüfusu 10 binin altında bulunan yerlerde
denetim için ilgili kurulun içerisinde bulunan bir
bilgisayar öğretmeninin faydalı olacağı düşünülmektedir.
6- Bakanlığımızın il milli eğitim müdürlükleri ile yaptığı
elektronik ortamda yazışma uygulamasının çerçevesi
genişletilmelidir. İllerimizde, bu uygulamaya hemen
geçilmeli, e- yazışma ile ilgili alt yapı birçok ilde
bulunmaktadır. Düşünüldüğünün aksine de tüm okullar sürece
çok çabuk alışacaklardır.Bir yazı ekleriyle birlikte 6
saniyede 300 okula gönderilmektedir.(MEB tüm okullara
e-posta vermesini bu konuda atılmış bir adım olarak
görmekteyim.)
7- Okul bahçelerine Türk Büyüklerinin büstleri konulmalı,
kaidede Türk Büyüğünün hayat hikâyesi yazılmalıdır. Benzer
bir uygulama Amasya Belediyesince düzenlenmiştir, yerel
yönetimin düzenlendiği alan halkın çok büyük ilgisini
çekmektedir.
8- Okullarımızda bina dış cephe boyaları ile ilgili
standartlar getirilmelidir. Satırların sahibi birçok
okulumuzun soğuk ve karamsar görünüşlü olduğunu
düşünmektedir.
9- Bahçe duvarına veya okul duvarına 3 boyutlu bir tarih
şeritlerinin yapılması projesi üzerinde düşünülmesi
gerekmektedir. Rölyeflerle bu yapılabilir. Üniversitelerin
ilgili fakülteleri ile bu iş eşgüdüm içerisinde
yapılabileceği düşünülmektedir.
10- Satırların sahibi okulların çevreden etkilendiğini kabul
etmekle birlikte, çevreyi etkilemelerinin esas olduğunu
düşünmektedir. Okulların tamamına yakınında bir ‘çevre
politikası’ bulunmamaktadır. Okulların çevre politikası
oluşturulması MEB'nca tavsiye edilmeli, bu konuda öne çıkan
kurumlar ödüllendirilmelidir.
11- Sabah törenleri kurumsallaşmalıdır. Mutlaka bir yönetici
töreni yönetmeli, özel bir an olduğu öğrencilere
hissettirilmelidir. Okulumda yıllardır ‘günün öğrencisi’
uygulaması yapılmaktadır. Bazen en temiz kıyafetli bir
öğrenci günün öğrencisi olmakta, bazen de iyi davranış
sonucu öğrenci günün öğrencisi seçilmektedir. Japonya’da
ders başlamadan jimnastik yapıldığını duymuştum. Farklı
açılımlar en azından denenmelidir.
12- Tüm okullarımızda deprem dolabı bulundurulmalı. Bunun
standardı uzmanlarca oluşturulmalıdır.
13- Okullara, özellikle koridorlara su arıtma cihazı veya su
kioksları konulmalıdır. WClerden öğrencilerin su içmesi
engellenmelidir.
14- Tüm okullarda ziyaretçi görüş defterinin oluşturulması
sağlanmalıdır. Bu defterin yıllar sonra tarihi bir vesika
taşıyacağı düşünülmektedir.
15- Mevcut ödül belgeleri (takdir, teşekkür) içerisine
‘Kitap dostu onur belgesi’ konulmalıdır. Öğretim yılında 16
kitap okuyan öğrenci bu belge ile ödüllendirilmelidir.
ATO’nun araştırma sonuçlarına göre üniversite mezunlarımızın
ortalama 50 kitap okuduğu düşünüldüğünde orta vadede bu
projenin olumlu sonuçlar doğuracağı düşünülmektedir.
16- Büyük okullar kendi bünyesinde, ilçelerde ortak
kullanılacak şekilde Trafik eğitim bahçesi yapılmalıdır.
Öğrencilerimize trafik eğitimini verme noktasında
sıkıntıların olduğu düşünülmektedir. Projeye yerel
yönetimlerin destek vereceği düşünülmektedir.
17- İl merkezlerinde ve ilçelerde karne törenleri
kurumsallaşmalıdır. Okul birincilerine madalya takılması
gibi uygulamaların yapılmasının bir çeşni olacağı
düşünülmektedir. İnsan hayatında en önemli hatıralar aldığı
madalyalardır. (Bir de sayın yöneticilerden aldıysa….)
18- Sistem çalışanı ile çalışmayanı ayırt edebilmelidir.
Özellikle taşrada ödüllendirme de objektif kriterlerin
uygulandığı düşünülmemektedir. Bu konu ile ilgili geri
bildirim alınacak bir çalışma yapılabilir. Örneğin aylıkla
ödüllendirme teamül gereği ikinci kez verilmezmiş. Eğitimci
hak ediyorsa almalı diye düşünmekteyim. Bazen okullarda sıra
bile yapılmakta olduğunu duymaktayız. “Şu öğretmen almadı.”
Diye. Bakanlığımız nasıl yapabilir bilmiyorum ama işini iyi
yapanlar ödüllendirmelidir. Hem bu ödül biraz süslü olsa
daha da ilgi çeker diye düşünmekteyim. Takdir belgesinin
yanında bir şilt veya plaket bir eğitimci için ne kadar
önemlidir. Bir daire başkanımızın veya genel müdürümüzün
taşrada görev yapan bir eğitim çalışanına göndereceği taltif
belgesi kitleleri ümitlendirecektir.
19- Karnelerin internet ortamında verilmesi için alt yapı
çalışmaları yapılmalıdır.
20- Özellikle ilköğretim okullarına gelen yazıların ortalama
%30’unu, 053 desimal dosya numarası ile çeşitli türlerde
yarışmalar oluşturmaktadır. Ancak öğretmenler arasındaki
yarışmalar sınırlıdır.Eğitim Teknolojileri Genel
Müdürlüğü’nün öğretmenler arasında yaptığı iki yarışma
dışında başka yarışmaya rastlayamadım. Öğretmenler
arasındaki yarışmalar çeşitli türlerde çoğaltılmalıdır.
21- Çocuk dostu okul projesinin özünü iyi anlayacak eğitim
yöneticilerinin okulunda bu proje uygulanmalıdır. Bu
projenin öneminin anlaşıldığı düşünülmemektedir.Projeye
yeterince tanıtılmadığı gibi, konuyla ilgili örneklerin
basında yeterince yer aldığı düşünülmemektedir.
22- İl Milli Eğitim Müdürlüklerinde AB çalışma ofislerinin
oluşturulduğu gibi, yazılım ofisleri oluşturulmalıdır.
İllerimiz kendi ihtiyaçları olan yazılımları kendilerinin
yapabilme imkânına sahip olmalarına rağmen örneklerine pek
rastlanmamıştır. Yetenekli programcı eğitimcilerin meslek
körlüğünden kurtulmaları bu şekilde sağlanmalıdır.
23- Bakanlığımız açık kaynak kodlu Linux işletim sistemine
veya Milli orjinli Pardus işletim sistemine kademeli olarak
geçiş için program yapmalıdır. Güvenlik nedeniyle yakın bir
gelecekte bunun zorunluluk haline geleceği
düşünülmektedir.Bu konuyla ilgili detaylı çalışmam devam
etmektedir. Konunun önemini anlatmak için şunu söylemeliyim.
Türkiye'deki Okullardaki bilgisayar sayısı*Lisanlı işletim
sistemi ücreti= sizi ürkütecek bir rakam.
24- İl Milli eğitim Müdürlüklerinin bir süreli yayın
çıkarmaları yönünde telkinlerde bulunulmalıdır.
25- Örnek modeller en iyi öğretmendir. Okullar içinde aynı
durum söz konusudur.Ülkemizde başarılı çalışmaları ile ön
plana çıkan YİBO’ların tanıtımı, böylelikle model alınmaları
sağlanmalıdır.
26- Çevre bilincini oluşturmak için belediyeler ile
okulların işbirliği ile çöp toplama uygulamalarının
yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
27- Şehit Öğretmenlerimiz için bir albüm hazırlanmalı,
isimlerinin hazır olduğu anıt mezarlar, en azından her
coğrafi bölgeye 1 tane olacak şekilde yapılmalıdır.
28- Her ilde bir tarih , sanat veya şiir müzesi
kurulmalıdır. Eski konaklar bu iş için son derece uygundur.
İyi bir ekip çalışması ile bu müzeler oluşturulduğunda tüm
öğrencilerin zaman zaman ziyaret edecekleri bir kültür evi
haline gelmesi sağlanacaktır. İyi bir planlama ile mevcut
müzelerden daha çok ziyaretçisinin olacağı düşünülmektedir.
29- Her il ve ilçede bir AR-GE birimi kurulmalıdır.
(mevcutlardan ön plana çıkanı pek görmedim) Bu birimlerin
yapacakları ortak akıl toplantıları ile birçok orijinal
fikrin ortaya çıkacağı düşünülmektedir. Bazı illerde bu
ekibin kurulu olduğu web sitelerinde belirtilmesine rağmen,
yaptıkları çalışmalara bakıldığında pek ‘yerel düşünüp
global hareket edemedikleri’ görülmüştür.
30- Okulların kendilerine ait bir hatıra ormanı
oluşturmaları mecbur hale getirilmelidir. Genel olarak
yapılan ağaç dikme kampanyalarında başarı sağlanmadığı
düşünülmektedir. Önemli olan dikim sonrası sürecin takibi
olmasına rağmen buna gereken önem gösterilmemiştir. Her
okulun kendine ait ormanı olduğunda sahiplenmenin olacağı
düşünülmektedir.
31- Özellikle ilçelerde ilden gelecek mümkünse isim yapmış
uzmanlar aylık mutat olarak ‘veli eğitimi’ seminerleri
yapmalıdırlar. Velilerimizde bu konularda bir ihtiyacın
olduğu düşünülmektedir.
32- Öğrencilerin bir plan dahilinde müzeleri gezmeleri
mecbur tutulmalıdır. Ömründe müzeye ve tiyatroya gitmeyen
öğretmenlerin olduğu da düşünülmektedir.
33- Okullar veya genel müdürlükler bazında toplu sigara
bırakma kampanyası düzenlenmesi üzerinde düşünülmesi gereken
bir fikir midir? Diye satırların sahibi düşünmüştür.
34- Okul bahçelerine Osmanlı , Selçuklu ve modern mimari
özelliklerini taşıyacak sebillerin, çeşmelerin yapılmasının
hoş bir görüntü yapacağı düşünülmektedir.
35- Okul koridorlarına sabit satranç masalarının
yerleştirilmesinin, okulun kültür merkezi olması noktasında
katkısının olacağı düşünülmektedir.
36- Okul koridorlarına akvaryum yerleştirilmeli, duvarların
hepsi eğitim için kullanılmalıdır. Koridorun bir duvarında
manzara resmi çizilse ne kaybedilir.
37- Veli toplantıları için standartlar belirlenmelidir.
Özellikle saati noktasında, ayrıca toplantıya anne ve
babanın birlikte çağrılmasının faydalı olacağı
düşünülmektedir.
38- Haftada bir gün serbest kıyafet uygulamasına geçilmesi
en azından bazı okullarda denenmelidir.
39- Kişi ve kurumların 100 temel eseri okullara hediye
etmeleri için teşvik edilmelidir.
40- Menşei İtalya olan ve ülkemizde bazı il ve ilçelerde
yapılan ‘Askıda Ekmek’ kampanyası il ev ilçe milli eğitim
müdürlüklerince topyekun ülkemizde başlatılmalıdır.
Müdürlüklerimiz sosyal projelerde rol almamaktadır. Bu tür
projeler ile bunun önüne geçilmelidir.
41- Her ilde bu işi göğüsleyecek bir okulda öğrencilerden
mehter takımı oluşturmalıdır. Bu çalışmanın halkımız
tarafından çok ilgi çekeceği düşünülmektedir.
42- Holdinglerin öğretmenlere yönelik sosyal içerikli proje
hazırlamaları için tekliflerde bulunulması yönünde
çalışmalar yapılmalıdır. ‘Öğretmene ayda bir kitap veya
sinema bileti hediye’ şeklinde.
43- Eğitim yöneticileri mevzuata hakim olma noktasında
sıkıntılar yaşamakta olduğu tarafımdan müşahede
edilmiştir.Neden il milli eğitim müdürlüğü sitelerinde
‘sorun söyleyelim’ diye bir bölüm kurulmaz ki.. Bazen
uygulamalar ile ilgili o kadar çok telefon görüşmesi yapılır
ki…
44- Okullarda kurulan web siteleri için web yayın ekibine II.
Kademe öğrencileri alınmalı, bazı bölümlerin editörlüğünü
öğrenciler yapmalıdırlar.
45- MEB birimlerinin hepsi web sitesine “Proje Öner” isimli
bir formmail modülü oluşturulmalıdır. Projeler havuzda
toplanıp, değerlendirilmelidir.
İYİLEŞTİRMEYE AÇIK ALANLAR
1. Bakanlığımızın 2003 yılında uygulamaya koyduğu ilköğretim
yöneltme yönergesi ile ilgili sonuçlarına dair dönüt almaya
yönelik anket vb yöntemlerle çalışma yapılmalıdır.
Uygulamanın başarılı olduğu düşünülmemektedir. Uygulamanın
bağlayıcılığı bulunmamaktadır.
2. Eğitim yöneticilerinin çoğu sözlü kültürden edindikleri
protokol kurallarını uygulamakta veya protokol kurallarını
bilmemektedir. Protokol kuralları yazılı hale getirilip
eğitimin her kademesindeki yöneticilerin bilgilendirilmesi
sağlanmalıdır.
3. Bakanlığımızın sitesi tasarım ve içerik noktasında
öğretmenler ve diğer paydaşlarca değerlendirilmelidir. Bu
konuda bir sıkıntının olduğu düşünülmektedir.
4. Tüm okullarımızda koridorlara asılan Türk Büyüklerine ait
resimlerde estetik kaygısının güdülmediği düşünülmektedir.
Büyük bir pazar olmasına rağmen bu konuya ticari firmalarda
eğilmemişlerdir. Aslında bakanlığımız Türk büyüklerinin
yanında milletimize mal olmuş sanatçı ve sporcu
fotoğraflarının asılmasını tavsiye etmişse de bu pek
uygulamaya geçmemiştir. Kimbilir biz yöneticiler bir genelge
beklemişizdir. Şu sanatçıları asın diye…
5. Bakanlığımız TKY çalışmalarını önemsediğini sık sık
belirtmektedir. TKY konusu yıpratılmıştır. TKY ile ilgili
internet ortamı tam bir çöplüğe dönmüştür. Onbinlerce sayfa
dokümana ulaşmak mümkündür. TKY kurullar kargaşası haline
dönüşmüştür. personel genel müdürlüğümüzün çıkardığı
‘Eğitimde Kalite Ödül El Kitabı’nın 162 sayfalık hacmi bir
çok yöneticiyi kokutmaktadır. Kolaylaştırmak için
prosedürler biraz azaltılmalıdır.
6. Bakanlığımızın yakın geçmişte yaptığı şura çalışmaları
bir çok idealist öğretmeni heyecanlandırmıştır. Aynı
idealist öğretmenler bu şuralara katılamamışlardır.
Çalıştaylara seçilen öğretmenler için geniş bir alanın
fotoğrafı çekilse daha uygun olurdu diye düşünülmektedir. İl
milli eğitim müdürlüklerinin pek azı 15-20 civarında il
milli eğitim müdürlüğü il raporlarını web sitelerinden
yayınlamışlarıdır. İller arasında uygulamalarda birliğin
sağlanması mutlaka sağlanmalıdır.
7. Yüzlerce belki binlerce okulda dinlenme aralarında müzik
dinletilmesi uygulaması yapılmaktadır. Bu konuda özel
yazılımların bile hazırlandığı bir gerçektir. Konu
uzmanlarca değerlendirilmeli, ilgili genel müdürlüğümüzün bu
konuda olumlu veya olumsuz tavsiye kararı belirtilmelidir.
8. Bakanlığımızın açtığı eğitim içerikli sitelerin tanıtımı
yeterince yapılamadığı düşünülmektedir. Bu sitelerin tanıtım
stratejileri gözden geçirilmeli, bunun dışında tavsiye
öğrenci siteleri isimli bir liste oluşturulmalıdır. Bu
konuda büyük bir boşluğun olduğu düşünülmektedir.
9. İlköğretimde son sınıf öğrencisi olup ta, bursluluk
sınavını kazanan öğrenci, kaydını özel okula fakir öğrenci
kontenjanından yaptığında burs alamamaktadır. İlgili mevzuat
da bu hususun gözden kaçtığı düşünülmektedir.
10. Okul Kütüphaneleri özellikle ilköğretim öğrencilerinin
ilgisini çekmemektedir. Belki de okul kütüphaneleri okulun
en az kullanılan yerleridir. Kütüphanelerin ilgi çekici hale
getirilmesi için farklı bir iç dizayn tasarımı yapılmalıdır.
11. Öğrenim gören öğrencilerin % 2’sinin üstün veya özel
yetenekli öğrenci olduğunun bilimsel bir tespit olduğu
düşünüldüğünde, bu ülke altın öğrencileri için projeler
üretmelidir. BİLSEM lerin halen 27 merkezde olması üzüntü
vericidir. Bu merkezler her ilde mutlaka olmalı, altın
çocukların başında altın yöneticiler bulunmalıdır.
12. İlköğretim kurumları yönetmeliğinde yaptırım gerektiren
davranışlarda bulunan öğrencilere gereken uygulamanın
yapılmadığı görülmektedir. Eğer bu yaptırımlar
uygulanmayacaksa alternatif fikirler değerlendirilmelidir.