Amacı, geleceğin bilim insanlarını yetiştirmek ve genç
yeteneklerimizi teşvik etmek olarak tanımlanabilecek olan
Olimpiyat etkinlikleri, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme
Daire Başkanlığı (BİDEB) yürütülmektedir. Bu çalışmalar hem
ulusal düzeyde hem de uluslararası düzeyde yapılmaktadır.
Ulusal düzeyde gerçekleştirilen İlköğretim Matematik
Olimpiyatı ile Bilim Olimpiyatları sonuçlarına göre Ülkemizi
Uluslararası yarışmalarda temsil edecek takımlar
oluşturulmaktadır. Anılan yarışmalarla ilgili açıklayıcı
bilgi Ulusal ve Uluslararası Olimpiyatlar başlıkları altında
aşağıda verilmektedir.
1- Ulusal Olimpiyatlar:
a) Ulusal İlköğretim Matematik Olimpiyatı
İlköğretim okullarının üst sınıflarına devam etmekte olan
öğrencileri matematik alanında çalışmalar yapmak üzere
yönlendirmek, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda erken
yaşlardan itibaren özel eğitim olanakları sağlayarak
gelişmelerine katkıda bulunmak amacıyla her yıl ülke
genelinde Ulusal İlköğretim Matematik Olimpiyatı
düzenlenmektedir. 2007 yılında 29 il merkeziyle KKTC’de
gerçekleştirilen sınavlara 74 ilden 884 ilköğretim okulu
başvurmuş ve 3582 öğrenci katılmıştır. Ülke genelinde
yapılan değerlendirmede 60 öğrenci başarılı bulunarak altın,
gümüş ve bronz madalyayla ödüllendirilmiştir. Bölgesel
düzeyde (7 bölge+KKTC) yapılan değerlendirme sonucuna göre
başarılı bulunan öğrencilereyse bu başarılarını belgeleyen
sertifikalar verilmektedir. Bu sınavda öngörülen başarı
düzeyini sağlayan öğrenciler Uluslararası Olimpiyatlara
hazırlık amaçlı kamplara çağrılarak bilgi düzeylerinin
yükselmesine olanak sağlanmaktadır.
Ulusal İlköğretim Matematik Olimpiyatı’nın bu yıl 13.’sü
yapılacaktır.
b) Ulusal Bilim Olimpiyatları
Ortaöğretim kurumlarıyla (lise) ilköğretim kurumlarının 8.
sınıflarına devam etmekte olan öğrencileri Temel Bilimlerde
çalışmalar yapmaya özendirmek, çalışmalarını yönlendirmek ve
bu alanlarda özel eğitim olanakları sağlamak yoluyla
gelişmelerine katkıda bulunmak amacıyla her yıl ülke
genelinde MATEMATİK, FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ ve BİLGİSAYAR
dallarında Ulusal Bilim Olimpiyatları düzenlenmektedir.
İlköğretim 8. sınıflar bu sınava FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ,
BİLGİSAYAR dallarında katılabilmektedir. Matematik dalında
sınava katılmak isteyen ilköğretim öğrencileri için ayrıca
Ulusal İlköğretim Matematik Olimpiyatı düzenlenmektedir.
Mayıs ve Aralık aylarında, iki aşamalı olarak
gerçekleştirilen bu yarışmaların 2007 yılında 29 il
merkezimiz ve KKTC’de yapılan ilk aşama sınavlarına 76 il ve
688 ortaöğretim okulundan toplam 7633 öğrencimiz katılmıştır.
Birinci Aşama Sınavlarında üstün başarı gösteren
öğrencilerimiz yaz hazırlık kurslarında eğitilmekte, ayrıca
her daldan yaklaşık 40-50 kişilik başarılı bir grup Aralık
ayında yapılacak olan İkinci Aşama Sınavına davet
edilmektedir. İkinci Aşama Sınavlarında dereceye girenlere
madalya ve para ödülü verilmektedir. Bu öğrenciler,
Uluslararası Bilim Olimpiyatları için eğitilmek üzere kış
hazırlık kurslarına çağrılmaktadır. Ayrıca, Türkiye
genelinde dereceye giren öğrenciler, katıldıkları ilk
Üniversite Giriş Sınavı’nda bir kereye özgü olmak üzere,
aldıkları derece oranında ek katsayı uygulamasından
yararlanmaktadır. Bu sınavlara lise öğreniminin son
sınıfında katılarak derece alan ve lise öğrenimini bitirdiği
yılın ÖSS sonucunda üniversitelerimizin temel bilim
bölümlerinden birini kazanarak kayıt yaptıran öğrenciler,
Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı tarafından
2205-Yurt içi Lisans Burs Programı çerçevesinde
desteklenmektedir. Ulusal Bilim Olimpiyatlarının bu yıl
16.’sı yapılacaktır.
2- Uluslararası Olimpiyatlar:
Uluslararası organizasyonlarca her yıl çeşitli dallarda
bilimsel nitelikli Olimpiyatlar düzenlenmektedir. Ülkemizin
de TÜBİTAK'ın organizasyonuyla katıldığı yarışmalar
şunlardır: Uluslararası Bilgisayar (IOI), Matematik (IMO),
Fizik (IPhO), Kimya (IChO), Biyoloji (IBO) Olimpiyatları ile
Genç Balkan Matematik Olimpiyatı, Balkan Matematik
Olimpiyatı ve Balkan Bilgisayar Olimpiyatıdır. 1985 yılından
beri katıldığımız ve bu yıl 49.'su İspanya'da yapılacak olan
IMO'ya 1993 yılında; 1985 yılından beri katıldığımız ve bu
yıl 39.su Vietnam'da yapılacak olan IphO'ya 2001 yılında;
1993 yılından beri katıldığımız ve bu yıl 19.'su
Hindistan’da yapılacak olan IBO'ya 2000 yılında; 1994
yılından beri katıldığımız ve bu yıl 20.'si Mısır'da
yapılacak olan IOI'ya 1999 yılında Ülkemiz ev sahipliği
yapmıştır. 1994 yılından itibaren katıldığımız ve bu yıl
Macaristan’da 40.'sı yapılacak olan IchO henüz Ülkemizde
düzenlenmemiştir.1998 yılında 6. Balkan Bilgisayar
Olimpiyatı, 2002 yılında 10. Balkan Matematik Olimpiyatı,
2003 yılında 7. Genç Balkan Matematik Olimpiyatı da yine
ülkemizde düzenlenmiştir.
Uluslararası Bilim Olimpiyatlarında Ülkemizi temsil edecek
takımlar Ulusal Bilim Olimpiyatlarına katılmış ve kamplarda
başarılı olmuş öğrencilerin, çeşitli sınavlar sonucunda
seçilmeleriyle oluşmaktadır. Şu ana kadar katıldığımız
Uluslararası Bilim Olimpiyatlarında Ülkemizi temsil eden
öğrencilerimiz toplam 25 altın, 92 gümüş, 161 bronz ve 39
mansiyon kazanarak başarılarını kanıtlamışlar ve gurur
kaynağımız olmuşlardır.
Uluslararası Olimpiyatlarda derece alan öğrencilere plaket,
para ödülü verilmekte, ayrıca olimpiyat takımlarında yer
alarak üniversitelerimizin temel fen, uygulamalı fen ve
sağlık bilimlerinden birine kayıt olan öğrenciler,
TÜBİTAK'ın üniversite lisans bursiyeri olmaya hak
kazanmaktadırlar. Ayrıca olimpiyat takımlarına seçilen
öğrenciler ÖSS'ye girdikleri yıl, bir defaya mahsus olmak
üzere uluslararası yarışmada aldıkları derecelerle orantılı
ek katsayı uygulamasından, bu olimpiyatlarda altın, gümüş ve
bronz madalya kazananlarsa üniversitelere sınavsız
yerleştirme olanaklarından yararlanabileceklerdir. (Bkz.
2007 ÖSS kılavuzu)
Uluslararası Olimpiyatlarla ilgili her türlü kaynağa http://olympiads.win.tue.nl
adresinden ulaşabilirsiniz.
Matematik olimpiyatları lise ve ortaokul öğrencilerine
yönelik olup bu öğrencilerin soyut ve analitik düşünme
yeteneğini ölçmektedir.
Matematik olimpiyatları ülkemizde her yıl 3 aşamada
gerçekleştirilmektedir.
Mayıs ayında yapılan ilk aşama sınavında yaklaşık 40 kişi
ikinci aşama sınavına girmeye hak kazanmaktadır. Bu sınav 36
sorudan oluşmaktadır.Sınav süresi 2 saat 30 dakika olup 9
kombinatorik , 9 analiz , 9 sayılar teorisi ve 9 geometri
sorusu içermektedir.
Mayıs ayında yapılan ilk aşama sınavından sonra ikinci aşama
sınavı yapılmakta ve bu ikinci aşama sınavında da başarı
gösteren yaklaşık 12 öğrenciye madalya verilmektedir. İkinci
aşama sınavı 9 saat olup iki günde yapılmaktadır. Sınavlar
üçer sorudan oluşmaktadır.
İkinci aşama sınavında madalya almaya hak kazanan 12 öğrenci
ile öngörülen yaklaşık 8 öğrenci uluslararası sınava girecek
olan takımı belirlemek için ikinci aşama sınavıyla aynı
tarzda bir sınava tabi tutulurlar.Bu sınavın sonunda 6
öğrenci uluslararası olimpiyatlarda ülkemizi temsil etmeye
hak kazanırlar.
Her yıl farklı ülkelerin ev sahipliğini yaptığı uluslararası
Matematik olimpiyatlarına yaklaşık olarak 85 ülke
katılmaktadır. Her ülkenin takımı 6 kişiden oluşmaktadır.
Öğrenciler ülkemizin ikinci aşama sınavıyla aynı tarzda ve
aynı zorlukta bir sınava tabi tutulurlar. Bu sınavın sonunda
dünya birincileri, ikincileri ve üçüncüleri belirlenip
ülkeler arası sıralama yapılır.
